REİSHİ        LİNGZHİ

                  ( GANODERMA LUCİDUM )

Mantarın uzun ve sağlıklı bir yaşamın sırrını barındırdığı iddia ediliyor. Bu mantarın suyunu, asırlar önce Çin'de ve Japonya'da sadece hanedanlar ve çocuklarının içebildiği, halktan birisinin mantarı, bir ağaç altında bulduğunda bile saraya götürüp teslim ettiği söylenmektedir. teslim etmeyenlerin cezalandırıldığı nı belirten yüzlerce resmi kayda rastlanmıştır.  Çin Seddini yaptıran SHİH-HUANG (M.Ö.259-210) bu mantarı kullanan ilk imparator olarak bilinmektedir.

         1- Toksik etkisi olmadan günlük olarak sürekli alınabilen ve kesinlikle yan etkisi olmayan bir mantardır.
         2- Günlük alındığı takdirde, vücut fonksiyonlarını normale çevirir ve tüm organların çalışma fonksiyonlarını düzeltir.
         3- Vücudun bağışıklık sistemini güçlendirir, düzgün çalışmasını sağlar.     

         4 -Reishi dış ortamla insan vücudunu kontrol altında tuttuğundan, neredeyse hiçbir hastalığa geçit vermez konuma getiriyor. Hatta Japon Sağlık Bakanlığı tarafından resmen "Kanser tedavisinde kullanılmalıdır" diye de bir belgeye sahiptir

         5 - vücuttaki Toksik maddeleri nötr alize eder ve   atılmasını sağlar.                                   

Reishi Mantarı ( Ganoderma lucidum) ileri ülkelerde solunum yolları problemlerinin çözücüsü olarak tanınmaktadır. Çünkü   kronik bronşitten şikâyeti olan, 2000 Çinli hasta üzerinde yapılan ve “Herbs for health Jan-Feb 97” dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre iki hafta süreyle Ganoderma lucidum  çayı içen bu hastaların %60–90’ nın kendilerini daha iyi hissettikleri ve iştahlarının artığı bulunmuştur. 

Reishi günümüzde, özellikle kanser türevleri, HIV, karaciğer yetmezliği, herpetik enfeksiyonlar, bronşit ve alerjiler gibi pek çok rahatsızlığa iyi geldiğinden, yoğun araştırmalara tabi tutulmakta ve pek çok ilacın gelişiminde katkı sağlanmaktadır.
Reishinin içinde bulunan temel maddeler :
Spesifik Polisakaridler : amino asitlere bağlı beta-D-glucanlar şeklinde görülür. Bağışıklığı güçlendirici ve anti-kanserojen etki gösterirler.
Ganoderik Asitler : Tansiyon düşürücü, kan pıhtılaşmasını azaltıcı, damar tıkanıklığını önleyici ve LDL-kolestrol düşürücülerdir.
Steroller , coumarin ve mannitol.
Hayvanlar üzerinde yapılan klinik araştırmalar sonucunda reishi tümörlerde %50 gerileme sağlamıştır ve Japonya da kanser tedavilerinde radyo ve kemoterapi ile birlikte kullanılıp, hem bu tedavilerin yan etkilerinin azaltılması sağlanıyor, hem de daha etkili sonuçlar alınıyor.
Fakat resihinin bilim adamları tarafından en çok dikkatini çeken özelliği bağışıklık sistemini en üst düzeyde güçlendirip, HIV virüsü ile de savaşabilmesidir. İçeriğinde bulunan polisakaridler ise kanserli hücreleri  yok edebildiği görülmüştür

           Ganoderma Lucidum başlıca germanyum (Gingseng bitkisindekinden 4-6 kat fazladır), Germanyum elementinin bu mantardaki molekül şekliyse, kendini yenileyebilmek için insan vücudu tarafından en fazla ihtiyaç duyulan şekildir. Doğada farklı şekillerde bulunan Germanyum'un diğer moleküler şekli insan vücuduna yararlı değildir,  ganoderma lucidum birçok polisakkariti, mannitolum, trechalose, adenin (B4 Vitamini), urasil, lisin (ham protein), sterik asit, her çeşit aminoasit ve K, Fe, Mg, Mn, Zn, Ca, Be, Cu, Ag, Al, Na vb minarel içerikleri ihtiva eder

Biyolojik özellikleri

.1. Morfolojik karakterleri

Ganoderma lucidium iki kısımdan oluşur: misel ve meyve gövdesi.

Misel: Misel saydamdır. Çapı 1-3 nm’dir. Farklı kısımlarındaki hücrelerin yapı ve yapı elemanları benzer değildir. Doğrusal hücreler hemen hemen 1 nm boyundadır. Hücre duvarı saydam ve ince iken, protoplazma sıvısı oldukça yoğundur.

Meyve gövdesi: Meyve 3 kısımdan oluşur: gövde, şapka ve meyve kabuğu. Gövde şapkanın kenarından büyür ve düzensiz silindiriktir. Bazen büyüme sırasında iki gövde birleşir. Şapka, genellikle, yarı dairesel veya böbrek şeklindedir. Bazen sadece daireseldir. Şapkanın alt kısmında birbirinden ayrı oluklar vardır. Meyve başlangıçta beyazdır. Sonradan sararır ve en son olarak mor, kahverengi veya kırmızıya dönüşür. Olgunlaştığında odunsu ve boyanmış gibi olacaktır. Şekil ve renk tür ve kültür tiplerine bağlıdır. Sporlar, kahve rengi, oval ve 8,5-11,5 x 5,0-7,0 mm boyutundadır. Başlangıçta açık renkli iken, yaşlandıkça renk koyulaşır.

2. Yaşam şartları

Ganoderma lucidium’un büyüme ve gelişmesi için özel şartlar gerekmektedir. Çok uzun büyüme periyoduna sahiptir ve bu periyot süresince özel çevre şartlarına gereksinim duyar. Çevre şartları uygun değil ise ya gelişmede yavaşlama olacak, ya da ölecektir. Ganoderma lucidium’un başarılı kültürünün yapılabilmesi için gerekli şartları çok iyi algılanmalıdır.

Diğer yenilebilir mantarlar gibi, temel yaşam şartları besin, sıcaklık, nem, hava, ışık ve pH’dır.

Besin: Ganoderma lucidium odun çürütücü saprofit mantar olarak sınıflandırılır. Bu mantar, ağaçların gövdelerinde, köklerinde, içlerindeki deliklerde büyür. Büyüme için temel besinler, karbon kaynakları, azot kaynakları ve minerallerdir.

Misel substrat içindeki polisakkaritleri, alkolleri ve bazı organik molekülleri karbon elde etmek için monosakkaritlere parçalar. Azot elementi elde etmek için substrat içindeki organik azotları (proteinler, aminoasitler vs.) ve inorganik azotları (Amonyum tuzları ve nitratlar) parçalarlar. Mineralleri ise bazı organik bileşiklerden ve inorganik tuzlardan sağlarlar.

Sıvı kültürde bir çok kültür materyalleri uygundur: Geniş yapraklı ağaçlar (Karaağaç, Akçaağaç), Ürünlerin sapları (Pirinç sapı, buğday sapı, mısır sapı, mısır koçanı, pamuk tohumu kabukları, soya sapı, şeker kamışı, lotus tohumu kabukları)

Sıcaklık: Ganoderma lucidium için sıcaklık çok önemlidir. Kültür mevsimi sıcaklık isteğine göre ayarlanmalıdır.

Meyve için yüksek sıcaklık gereklidir. Misel gelişimi için 12-36 ^oC sıcaklık gerekirken, en uygun sıcaklık 24-30 ^oC’tır. Sıcaklık 30 ^oC’tan yüksek ya da 24 ^oC’tan düşük ise misel gelişimi yavaşlayacaktır. Buton oluşumu için uygun sıcaklık 20-30 ^oC’tır.

Ganoderma lucidium’un yetiştirilmesi sırasında sıcaklığın 20-25 ^oC olması gelişmeyi yavaşlatır, fakat kapalı bir yapı ve açık renk oluşturur. Sıcaklığın 25-30 ^oC olması halinde ise gelişme hızlı olur, fakat kalitede düşme görülür. Şapka gelişimi için 22 ^oC üzerinde sıcaklık iyi büyümeyi sağlar.Aksi halde şapkada deforme olacaktır.

Nem: Hücre oluşumu için esas bileşiktir. Biyolojik olayların meydana gelmesinde ve taşınmasında rol oynar. Misel gelişimi, buton ve meyve oluşumu substratın su içeriği ile ilişkilidir.

Substratın su içeriği misel büyümesi için yaklaşık % 60 olmalıdır.

Havalandırma: Ganoderma lucidium aerobik bir mantardır. Yaşam boyunca sürekli soluma gösterdiğinden, taze havaya sürekli ihtiyaç gösterir. Karbondioksit konsantrasyonu % 0,1’den yüksek olması halinde meyvede deformasyon oluşur. Bundan dolayı kültür yerinde iyi havalandırma olmalıdır.

Işık: Ganoderma lucidium üzerinde ışık etkisi farklı dönemde farklı şekillerde olmaktadır. Misel, tamamen karanlıkta yetişmektedir. Yüksek ışık, özellikle sarı ışık, gelişmede yavaşlamaya neden olur. Meyve gelişimi için bir miktar ışık gereklidir.

Meyve gövdesi fototropizm gösterir. Meyve ve şapkanın büyüme noktaları ışığa yönelir. Süs amaçlı mantar yetiştiriciliğinde bu karakterden yararlanılır.

pH

 Ganoderma lucidium miselleri düşük asit ortamlarından hoşlanır. Büyüme için gerekli pH 3,0-7,5 değerleri arasıdır, fakat en uygun değerler 4,0-6,0 değerleri arasıdır.

Ganoderma lucidium’un kültürü

Ganoderma lucidium kültüründe 3 ana yöntem vardır: Tüp, torba ve şişe kültürü. Şişe kültürü, Flammulina velutipes kültürüne benzer; Bu bölümde şişe kültürünün üzerinde durulacaktır.

3.1. Kültür sezonu

Eğer ısıtıcı var ise, Ganoderma lucidium’un kültürü bütün yıl boyunca yapılabilir. Kültür dönemi meyvenin ısı isteğine göre seçilmelidir. Ortalama ısı isteği 20-30 ^oC’tır.

. Aşılamadan ürün verimine dek 5 ay gereklidir.

3.2. Tüplerin hazırlanması

Kompost yapımı:  Kompost olarak  geniş yapraklı sert ağaç türlerinin talaşları kullanılır katkı maddesi olarak kepek pamuk  küspesi soya unu gibi meteryaller kullanılır.   Bütün materyaller bir makine ile düzgünce karıştırılır ve su ilave edilir. Toplam su, kuru kompostun 1-2 birim daha fazlasıdır. Kompost, fazla su almayacak şekilde drene edilmelidir. Kontrol parmak kontrolü yöntemi ile kontrol edilmeli ve gerekiyorsa ekleme yapılmalıdır.

Paketleme: Özel makinelerle torbalara doldurulup, torbaların her iki yanı da bağlanmalıdır.

Sterilizasyon:

sterilizasyon için otoklav da 121 ^oC’de 2 saat tutulmalı ya da kompost 100 ^oC sıcaklıkta 6 saat tutulmalıdır.

Aşılama hazırlığı:

Aşılama için aşı kabini ya da steril aşılama odası gereklidir. Misel en fazla 1 aylık olmalıdır.

3.3. Misel geişmesi

Aşağıdaki 4 ana maddeye dikkat edilmelidir.

1.      Kültür odası temiz, kuru ve iyi havalanıyor olmalı

3.      Kültür odasında ısıtıcı bulunuyorsa, oda sıcaklığına dikkat edilmelidir: Aşılama sonrasında 1 hafta boyunca 18-20 ^oC ve ardından 24-30 ^oC sıcaklık korunmalıdır.

4.      Misel aşılamasından önce kompostlar gölge bir yara alınmalı ve daha sonra gelişim için ışık artırılmalıdır.

3.4. Meyvelenme

Uygun şartlar altında miseller 45 gün içerisinde gelişecek ve ardından meyvelenme aşamasına geçilecektir.

Nemin artması ile butonlaşma:  Eğer, kültürler oda içinde yapılırsa, tüpleri rafların üzerine yerleştirilip, rafları sulanmalı, temiz hava sağlanmalı ve nem % 80-90 oranlarında tutulmalıdır.

Mantarlar raflara yerleştirilip üzeri örtülmelidir.  Kültür odası ve mantar yataklarının sıcaklığının 20-30 ^oC’ta tutulmasına dikkat edilmelidir.

Dışarıda yapılırsa, etrafta çerçeve oluşturulmalıdır.  Mantarların sulanması unutulmamalıdır.

Meyvenin uzaması: Uygun nem ve sıcaklık altında  butonlar beyaz ve tümör şeklinde olmalıdır. Delikler açıldıktan 1 hafta sonra, delik içinde gelişme başlayacaktır. Taze hava şartlarında büyüme devam edecek, gövde ve şapka büyümeye devam edecek ve 2-3 cm’ye ulaşacaktır. Işıktan dolay şapkalar açılmaya başlayacaktır. Burada 3 noktaya dikkat edilmelidir:

1.      Havalandırma: Düzenli aralıklarla kültür ortamı kontrol edilmeli, pencereler açılmalı, örtüler açılmalı gerekli havalandırma sağlanmalıdır. Günlük ortalama sıcaklık 25 ^oC’tan fazla ise, havalandırma sabah 8-9 saatleri arasında yapılmalıdır.

2.      Sıcaklık ve nem: Kültür alanında sıcaklık 20-30 ^oC arasında, hava nemi % 80-90 arasında olmalıdır.

3.      Tüpler kaldırılmamalıdır. Aksi halde tüpler teşekkül etmeyebilir.

3.5. Hasat

Hasat: Uygun şartlar altında hasat 50 gün sürer. Farklı türlerin büyüme süreleri farklıdır. Büyüme süresi sıcaklık ve neme bağlı olarak değişebilir.

Şapkanın kenarındaki beyaz bilezik kaybolup, renk sarı ve ardından kahverengine dönecektir. Bu durumda hasat dönemi başlamış demektir. Bilezik büyümesi dursa bile kalınlaşma devam eder. Büyüme fazla beklememeli ve hasat yapılmamalıdır. Hasat için, bir el ile tüp tutulurken, diğer el ile nazikçe koparılmalıdır. Bıçakla kesmek kolay olsa da, bazen ikinci flaşın çıkmasını engelleyebilmektedir.