SHİİTAKE Mantarı (Lentinus edodes) Yenilebilir mantarlar arasında, Çin’de en meşhur, dünyada üretim ve tüketimi 2. sıradaki mantardır. 900 yıldır Çin’de kültürü yapılmaktadır. Tadı, besin ve tıbbi değeri çok yüksektir.

Lentinus edodes (shiitake) dünyada kültürü yapılan mantar üretiminin %10’unu olu tutmaktadır. Bugün Çin başta olmak üzere Japonya, Orta Doğu, Asya, Avrupa ve Amerika’da üretimi hızla yaygınlaşan L. edodes mantar taze ve kurutularak tüketilmektedir

       Protein, vitamin ve mineral maddeler bakımından oldukça zengin olması yanında bünyesinde bulunan Lentinan maddesinin Sarcoma-180 tipi kanser tedavisinde olumlu sonuç vermiş olması nedeniyle tıp alanında kullanılmaktadır. Bu nedenle dünyada  L. edodes e olan talep gün geçtikçe artmaktadır.

Bu mantarın tedavi edici özelliği nedeniyle Uzak Doğu ülkelerinde tıp alanında geniş  ölçüde kullanıldığı bildirilmiştir. Günümüzde  L. edodes anti tümör aktivitesinden dolay kanser tedavisinde kullanılmak üzere birçok araştırma programında yer almaktadır

Lentinus edodes  insan beslenmesi için gerekli bütün temel amino asitleri içerir. Ayrıca P, Fe ve Ca bakımından zengin içeriği ile kemik ve diş gelişiminde önemli rol oynamaktadır.  içerdiği B 1, B 2 ve B 12 vitaminleri gelişmeyi düzenler, C vitamini ise skorbit tedavisinde ve önlenmesinde etkilidir. Az miktarda A ve E vitamini de içeren mantarın bünyesinde yüksek düzeyde bulunan ergosterol (provitamin D 2) güne te D vitaminine dönüşerek kemik ve kas gelişmesinde önemli bir rol oynar.

Bilimsel olarak yapılan çok sayıda araştırmada shiitakenin kan dolaşımını düzenlemesi, beyin kanamalarının, damar sertliğinin, böbrek yetmezliğinin, yüksek tansiyonun önlenmesinde etkili olduğu, antibakteriyal, antiviral özelliklerinin yanında ayrıca romatizma, soğuk algınlığı, mide ve baş  ağrısını, hepatit (B) hastalığını tedavi ettiği, halsizliği ortadan kaldırarak uykusuzluğu giderdiği, bağışıklık sistemini güçlendirdiği bildirilmektedir

Shiitake Japonya ve Çin dahil olmak üzere bütün Asya'da en popüler yenilebilir mantardır. Lintinan shitake den elde edilir . Shiitake Japonya'da 1985 te FDA tarafından üretilen anti kanser ilaçlarda kullanılan mantarlardan biridir. Bu güçlü bir bağışıklık sistemi sağlama ve son çalışmalarda kanser ve viral enfeksiyonlarda kullanılıyor. Bu mantar çeşitli bileşenler bulundurur.

Shiitake’nin tıbbi önemi polisakkaritlerden kaynaklanır. Lentinan bu polisakkaritlerden biridir. Bu maddeler immün stimülan etkisiyle bağışıklık sisteminin tümör hücrelerini yok etmesini sağlayan  makrofaj adlı hücrelerin aktivitelerini artırırlar.

Japonya’da yapılan bir çalışmada, shiitake  mantarından elde edilen, lentinan ve KS-2  maddelerinin anti-kanser etkisi olduğu saptanmıştır. KS-2′nin farelerdeki tümörleri durdurduğu, lentinan’ın ise katı tip tümörleri küçülttüğü görülmüştür.

•Lentinanın mide kanseri için kullanımı 1980’li yıllarda onaylanmıştır.

•2002′de yapılan ve Journal of Alternative and Complementary Medicine’de yayınlanan bir çalışma sonucuna göre shiitake daki lentinan bağrısak kanserine karşı etkinlik göstermektedir.

•Lentinan vücudun virüslere karşı mücadele etmesini sağlayan interferon üretimini uyarır.

•Shiitake’nin içerdiği  bazı maddeler, (HIV) ve (AIDS) gibi virütik hastalıkların tedavisi için umut verdiğinden dolayı bununla ilgili ciddi araştırmalar yapılmaktadır.

•Araştırmacılar shiitake fermantasyonundan elde edilen arabinoxylane maddesinin HIV virüsünü vaşlatıcı etkide olduğunu, bu mantarın ‘misel’inin ürettiği bir maddenin anti-viral özelliği olduğunu ifade ediyorlar.

•Shiitake mantarında bulunan Eritadenine adlı maddenin, kan kolesterol düzeyini % 25 ila %45 oranında düşürücü etkisinin olduğu tespit edilmiştir.

•Shiitake ayrıca kan sulandırıcı ve kan basıncını düşürücü etkilere sahiptir